Verbouwing en verduurzaming Het Anker in Steenderen

APART KADER

De opknapbeurt van ontmoetingscentrum Het Anker in Steenderen is genomineerd voor de Monumentenprijs Bronckhorst 2026. De andere nominaties betreffen de restauratie van het voorhuis en de monumentale schuur van boerderij De Zelst in Vorden tot theetuin en de transformatie van Kapel De Goede Herder in Veldhoek tot woonhuis. Bij de beoordeling zijn de volgende criteria gehanteerd: de restauratie heeft de cultuurhistorische kwaliteit van zowel het object als van de omgeving versterkt én de restauratie heeft ertoe geleid dat dreigend verval van het monument is voorkomen. 

De openingsavond van de Open Monumentendag Bronckhorst is op vrijdag 11 september. Dan wordt de winnaar bekendgemaakt. Op zaterdag 12 en zondag 13 september zijn dan de Open Monumentendagen. 

Door Richard Stegers

STEENDEREN - In het hart van Steenderen staat Het Anker, een rijksmonument dat de afgelopen tijd een ingrijpende opknapbeurt heeft ondergaan. De voormalige dorpsboerderij is weer helemaal klaar voor de toekomst. Daarbij was één uitgangspunt leidend: moderniseren waar het kan, maar de historie van het pand zichtbaar en voelbaar houden. 

Het Anker doet al bijna 50 jaar dienst als ontmoetingscentrum en kerkelijke ruimte. Het vervult een cruciale maatschappelijke rol binnen de gemeenschap. Het pand is eigendom van de diaconie van de Protestantse Gemeente te Steenderen en Bronkhorst. Het pand wordt in de koude wintermaanden gebruikt als kerkzaal waar diensten worden gehouden. Daarnaast fungeert het als plek voor verenigingen. Ook worden er lezingen, vergaderingen, recepties en familiebijeenkomsten gehouden. Een vaste huurder is Yunio (consultatiebureau en jeugdgezondheidszorg). Voorzitter Marlies Groeneveld van de diaconie en Reinder Disbergen en Theo Beeftink van de onderhoudscommissie waren nauw betrokken bij de opknapbeurt en kijken er met een tevreden en trots gevoel op terug. “Het is mooi, energiezuinig en comfortabel geworden. En het kan weer heel lang mee.”

Het Anker dateert uit de eerste helft van de 19e eeuw en is gebouwd als een karakteristieke T-boerderij gekenmerkt door een dwarsgeplaatst voorhuis met een pannen schilddak en een langgerekt stalgedeelte onder een wolfsdak. Het voorhuis heeft een symmetrische gevel met authentieke zesruits-schuiframen en een statige paneeldeur. Voorheen stond Het Anker bekend als Boogmanshuis, aangezien de familie Boogman er lange tijd woonde. Tussen 1836 en 1960 om precies te zijn. Daarna raakte de boerderij in verval. Begin jaren zeventig werd de diaconie van de Hervormde gemeente Steenderen en Bronkhorst eigenaar van het Boogmanshuis na een ruil met de burgerlijke gemeente. Het gebouw dat na de overdracht de status rijksmonument kreeg, lag op ideale afstand van de kerk, met ruime parkeergelegenheid. Een opknapbeurt was hard nodig. Het duurde bijna zes jaar. Tijdens de opening van Het Anker (de nieuwe naam) op 16 februari 1977 werd geconstateerd: Het was een moeilijke bevalling, maar nog net geen keizersnee.” 

Waar ooit het boerenbedrijf centraal stond, groeide het pand uit tot een belangrijke ontmoetingsplek voor Steenderen. Om die functie ook voor de komende jaren veilig te stellen, is Het Anker in 2025 grondig gerenoveerd en verduurzaamd. Daarbij is veel aandacht besteed aan comfort en energiezuinigheid. Zo liggen er 30 zonnepanelen op het dak die speciaal door Soluxa in de rode kleur van de historische dakbedekking zijn gespoten. Van een afstand vallen ze daardoor nauwelijks op, terwijl ze wel duurzame energie leveren. De overtollige stroom wordt efficiënt benut door het gebruik van zeezoutaccu’s van in totaal 12 kWh. Dit onderdeel werd geleverd door dr. Ten, het bedrijf van oud-topschaatser Marnix ten Kortenaar. 

Ook de vloer van de deel werd volledig aangepakt. De oude vloer maakte plaats voor een nieuwe, zwaar geïsoleerde vloer met vloerverwarming. Dat zorgt niet alleen voor een aangenamer binnenklimaat, maar maakt het grote voormalige stalgedeelte ook geschikt voor gebruik in de koude maanden. Er werden infraroodpanelen geïnstalleerd en er kwam ledverlichting. Allemaal om het energieverbruik te verlagen en het comfort te verhogen. 

Verder is de keuken nu twee keer zo groot als voorheen, werd er een ruim mindervalidentoilet gerealiseerd en maakt Het Anker voortaan gebruik van verschillende nieuwe digitale mogelijkheden. Binnen is het schilderwerk vernieuwd, waarbij rekening is gehouden met de historische uitstraling. Na de bouwkundige werkzaamheden werd het interieur opnieuw ingericht met multifunctionele ruimtes die geschikt zijn voor verenigingen, lezingen, muziekactiviteiten, kerkdiensten en bijeenkomsten. Dat gebeurde met hulp van interieuradviseur Mirne Sluijter.

Na het grondige karwei werd Het Anker op 10 oktober 2025 feestelijk heropend door wethouder Wilko Pelgrom die samen met de ambtenaren van de gemeente Bronckhorst ondersteuning verleende aan dit project. Ook kon er geput worden uit verschillende duurzaamheidssubsidies. De renovatie vroeg om een flinke inspanning van de lokale onderhoudscommissie, vakmensen en veel vrijwilligers. Daarmee is niet zomaar een oud gebouw opgeknapt. Een belangrijk stuk Steenderense geschiedenis heeft een duurzame toekomst gekregen. Het Anker blijft daarmee precies wat het door de jaren heen is geworden: een plek waar verleden, heden en gemeenschap samenkomen.

Op zaterdag 12 en zondag 13 september openen 38 monumenten in de gemeente Bronckhorst gratis hun deuren voor bezoekers tijdens Open Monumentendag. Van karakteristieke molens, kerken en boerderijen tot een historische buitenplaats, een voormalige roomboterfabriek en een badhuis: de variatie is groot. Dit jaar zijn bovendien acht monumenten voor het eerst te bezoeken. Een unieke kans om bijzondere locaties te ontdekken die normaal gesproken niet of slechts beperkt toegankelijk zijn. Voor meer informatie: www.openmonumentendagbronckhorst.nl