Mobiele expo: Jong ontmoet oud in verhalen en foto’s

di 19 mei, 10:40

ZUTPHEN – Dat jong en oud niet zouden kunnen samenwerken, niet samen plezier beleven aan hetzelfde project bijvoorbeeld, is een van de vele hardnekkige maatschappelijke vooroordelen die in de praktijk zo vaak worden weerlegd.

Door Sander Grootendorst

Neem de samenwerking tussen de tachtigjarige mevrouw Kamphuis en de vijftienjarige Jokke, die – dat is al een duidelijk signaal – van begin af tegen mevrouw Kamphuis ‘gewoon Evelien’ mocht zeggen. Hij komt uit Empe en is leerling van Het Eligant in Zutphen, zij is bewoonster van De Polbeek. 

Beiden waren aanwezig toen in dat woonzorgcentrum vorige week de nieuwe mobiele tentoonstelling van Erfgoedcentrum Zutphen officieel werd geopend. Sterker nog: mevrouw Kamphuis verrichtte hoogstpersoonlijk de openingshandeling door een stukje op haar mondharmonica te spelen. Het werd gevolgd door welverdiend luid applaus. “Ik speel dit instrument al sinds m’n zevende jaar”, zei ze, niet zonder trots.

Haar liefde voor de mondharmonica werd door scholier Jokke fraai vastgelegd in drie foto’s en die maken onderdeel uit van de tentoonstelling die over ‘verering’ gaat – dat is (in de breedste zin van het woord) dit jaar het Zutphense erfgoedthema, waaraan nog tal van andere actitviteiten worden opgehangen.
Jokke: “Evelien vereert haar mondharmonica. Ze heeft er altijd veel steun aan gehad. In dit drieluik heb ik geprobeerd haar verering zichtbaar te maken.”

Maatschappelijke stage
Fotografie interesseert Jokke al langer, zegt hij. “Dus was voor mij de keuze voor mijn maatschappelijke stageweek niet moeilijk. Ik heb zelf geen camera, het was leuk om met een goede camera te mogen werken. Ik pakte m’n kans, zeg maar.”
“We kregen eerst uitleg over de camera en op de tweede dag zijn we al naar de Polbeek gegaan. Die werkt samen met het Eligant.” Jokke werd gekoppeld aan Evelien, zij vertelde over haar leven en over haar instrument. Toen wist Jokke wat hem met zijn instrument, zijn camera, te doen stond. “Ik heb er nog wel lang over nagedacht hoe ik het precies zou aanpakken: het foto’s maken zelf én de nabewerking.”
Of Jokke net als Evelien zijn hele leven met hetzelfde instrument verbonden zal blijven? “Als hobby denk ik zeker. Maar ik ben niet van plan als beroep iets met fotografie te doen.”

Ook andere leerlingen van het Eligant hebben Polbeek-bewoners geïnterviewd en gefotografeerd met als uitgangspunt welk voorwerp en/of welke persoon voor hen van bijzondere waarde is. De resultaten zijn eveneens op de kleine maar fijne expo te zien.

Sint-Justus
René Arendsen, projectleider erfgoed bij de gemeente: “We vullen het thema ‘verering’ vooral in met veel historie. Aanleiding is de tentoonstelling in Musea Zutphen van de relieken van Sint-Justus. Het hoofd van de heilige Justus werd tot de Tachtigjarige Oorlog bewaard in een klooster in Zutphen. Na de protestantse machtsovername werd het reliek in veiligheid gebracht, het belandde in Antwerpen, en keerde nooit meer terug. Tot deze zomer: voor het eerst in 450 jaar komen de relieken van Sint-Justus weer thuis. Zij het tijdelijk.”

“Het leek ons daarnaast leuk om het thema ook op een laagdrempelige manier te presenteren en naar deze tijd te halen. Iedereen vereert natuurlijk wel iemand of iets.”  Bovendien is het een eerbetoon aan de Zutphense ouderen: “De bewoners van de Polbeek vertegenwoordigen zelf ook een periode van tachtig, negentig jaar.” 

Ook betrokken bij de expositie zijn de jongeren (van 18 tot 28 jaar) die meedoen aan het ARMED-project, waarbij ze vanuit hun belevingswereld de jaarthema’s van het erfgoedcentrum onderzoeken. Kunstenaar Gijs Müller, een van de coördinatoren bij ARMED: “We zitten met z’n allen constant in het verhaal van de mensheid. Zien jullie bijvoorbeeld mijn kleurige sjaal? Die is gemaakt door Soedanese christenen. Die in dat land worden vermoord. Met andere woorden: het is goed om wat je om je heen ziet te blijven interpreteren, te blijven opletten waar in het verhaal je zit. Dat is wat de jongeren van ARMED aan het doen zijn, soms op een hele ideologische manier. Ik vind dat zeer interessant.” De ARMED-jongeren gaan er de komende tijd in de Polbeek nog verder over vertellen.

Voetstuk
Interpreteren is ook wat de Eligant-leerlingen deden, hun vragen en hun foto’s zetten de ouderen even op een voetstuk. De leerlingen merkten het en wie journalist is merkt het ook, dagelijks zelfs: iedereen verdient de ruimte en de tijd om zijn of haar verhaal te vertellen. Bijvoorbeeld over de mensen die ze bewonderen, of op wie ze ooit een crush hadden.
Irma Mulder, vrijwilligerscoördinator in De Polbeek, kon het in haar aankondiging niet laten. “Terwijl ik hier sta voel ik me net Mies Bouwman”, zei ze. Die destijds beroemde tv-persoonlijkheid herinneren de Polbeek-bewoners zich ongetwijfeld nog. “Misschien was het voor sommigen van jullie wel een idool.nZelf ben ik een fan van Koen Wouters, van de band Clouseau”, verklapte ze.

'De expositie
geeft een
mooi kijkje
in de huidige
Zutphense
samenleving'

Mevrouw Groen vertelt aan Eligant-leerling Stellan dat haar zoon voor haar altijd zeer belangrijk is geweest. En dus staat niet alleen zij op de foto, maar ook zoon Tom, voor het ouderlijk huis aan de Weg naar Laren, vlak bij de Polbeek. “De expositie geeft een mooi kijkje in de huidige Zutphense samenleving”, concludeert René Arendsen.

De mobiele tentoonstelling is te zien tot en met zaterdag 27 juni in De Polbeek aan de Van Dorenborchstraat, dagelijks van 10.00 tot 16.30 uur. Daarna verhuist hij naar De Lunette.