De Achterhoek gezien door de ogen van krantenbezorgers
In de weer voor dag en dauw
Door Bert Vinkenborg
ACHTERHOEK - Altijd voor dag en dauw onderweg en zelden door hun klanten gezien. Twee krantenbezorgers, of beter gezegd ‘ritrijders' in het buitengebied van een van de grotere plaatsen in de Achterhoek zijn Christa (80) en Herman (70). Iedere dag behalve zondags zijn ze met een pak kranten onderweg om ervoor te zorgen dat hun klanten de krant bij het ontbijt kunnen lezen. Christa doet dit werk al vijftien jaar en Herman sinds 2019 na zijn pensioen. Hoe ziet hun dagindeling eruit en wat maken ze zoal mee?
Christa begon met een fietswijk maar stapte na acht jaar na een ongeval met ernstig rugletsel over op haar auto en kreeg het buitengebied toegewezen. “In het begin kukelde ik elke winter wel een paar keer met de fiets om. Sneeuw of ijzel en daar lag ik weer”. Na de zoveelste keer was het wel een keer welletjes en op aandrang van haar kinderen werd ze ritrijder. Herman begon net voor zijn pensionering; de eerste paar maanden nog naast zijn werk.
Hoe de dag eruit ziet van een ritrijder? Christa staat om 01.30 uur ’s nachts op “Ik heb drie kwartier nodig om te beginnen. Ik ben een oude vouw.” Ze moet er zelf om lachen. Daarna gaat ze naar Varsseveld naar het distributiepunt om haar kranten in ontvangst te nemen. Het begin van de dag van Herman ziet er niet veel anders uit. Op de terugweg geeft hij nog een pak kranten af bij een fietsbezorger. Even na half drie valt bij zijn eerste adres de krant in de bus. Na een lange tocht door het buitengebied waar de adressen soms ver uit elkaar liggen heeft hij tegen zeven uur zijn werk erop zitten.
Wat beleven Christa en Herman tijdens hun ritten? Herman heeft al eens een ree voor de auto gehad. “Sindsdien heb ik altijd de alarmlichten aan en dat helpt. Ik rijd zo’n 70 à 75 kilometer met alarmlichten.”
Het aantal aanrijdingen met andere dieren valt dankzij de alarmlichten mee. Herman ziet van alles; marters, veel hazen en egels die het er bijna allemaal heelhuids afbrengen. Een bijzondere bewoner van het buitengebied is op éen adres een steenuiltje. Het dier is zo tam dat het op de brievenbus blijft zitten om pas op het laatste moment weg te vliegen en plaats te maken voor de krant van Herman. Christa rijdt zo langzaam dat ze op tijd kan remmen voor de egels.
Is er tijdens de vroege ochtenduren contact met bewoners? Herman: "Ik heb tijdens mijn rit een paar contacten met mensen die vroeg uit de veren zijn. Eén staat gewoon te wachten voor een praatje en gaat daarna naar zijn werk. De hond komt er dan ook bij en krijgt een paar koekjes van me. Dat is om 05.15 uur.”
Bij de bijzondere voorvallen hoort wanneer zij in een zandweg met de auto vast komen te zitten. Hulp tijdens de vroege uren is lastig te vinden. Een telefoontje met een collega-ritrijder kan dan uitkomst bieden.
Christa: "Vooral in de winter is het soms vreselijk. Mensen die er wonen hebben doorgaans flinke auto's maar ik moet er met mijn kleine Suzuki Splash ook door. De sporen zijn soms zo diep dat mijn auto met de buik op de grond komt. Dat gebeurde vorige week nog om 04.15 uur”. Een van de chauffeurs met een busje van het koeriersbedrijf bood uiteindelijk uitkomst en hielp Christa en haar auto weer op de begaanbare weg. Voor onverhoopte toekomstige ongelukjes rekent ze op Herman.
De bijzondere ontmoetingen van Herman zijn vooral met politiemensen die willen weten wat hij uitspookt. Dat gebeurt regelmatig. De politie is ook soms benieuwd of Christa en Herman verdachte personen hebben gezien. Ze fungeren dan als ogen en oren in het buitengebied als de bewoners nog op één oor liggen.
Krijgen ze met Kerstmis een attentie van de bewoners op hun route? Herman: “Soms vragen ze om een tikkie of een banknummer en ook vinden we soms een attentie onder de klep van de brievenbus”. Volgens Christa is het tekort aan bezorgers vooral te wijten aan het salaris. “Als ze van ons horen wat wij bruto verdienen dan is het niet veel”. Omdat Christa en Herman pensionado’s zijn beschouwen ze het als een aanvulling op hun pensioen. Voor jongeren is het nauwelijks interessant. Nieuwe bezorgers worden gelokt met een eenmalige premie maar ouderen die al jaren meedraaien krijgen die niet! De gemiddelde leeftijd van de bezorgers is dan ook aan de hoge kant.
Wat moet een goede krantenbezorger kennen en kunnen? Christa: "Je moet een goed geheugen hebben. Je kunt niet elke keer weer op een lijst gaan turen waar je heen moet en je moet goed kunnen autorijden. Je moet ook onthouden wie op welke krant geabonneerd is. Het mooiste is kranten bezorgen waar je woont”. Of ze dit werk over pakweg vijf jaar ook nog doen? Christa: "Mijn kinderen zitten al heel lang te zeuren dat ik ermee moet stoppen”. Herman: "Als er dan nog kranten bezorgd moeten worden dan ga ik gewoon door.”