Dorpskerk in Hummelo ondergaat grondige restauratie

Houtzwam kan de hele constructie in gevaar brengen

Door Ceciel Bremer

HUMMELO – Wie in Hummelo door de Dorpsstraat rijdt, ziet dat de monumentale kerk sinds begin maart is omgeven door steigers. De karakteristieke kerktoren midden in het dorp wordt de komende maanden gerestaureerd als gevolg van een hardnekkige zwam. Daarbij wordt ook meteen onderhoud uitgevoerd aan de rest van het gebouw. De totale restauratie is een complexe en kostbare klus.

Of je wel of niet gelooft, menig Hummeloër draagt de kerk een warm hart toe, zegt Ben de Vries. “De kerk is beeldbepalend voor ons dorp. Als je iemand hier de weg moet wijzen, zeg je vaak: bij de kerk links- of rechtsaf. Ik hoop daarom dat veel inwoners van Hummelo en omgeving wat over hebben voor de restauratie van de kerk om het monument zo in stand te houden”, spreekt De Vries de wens uit. De Hummeloër is medebeheerder van de Hummelose Dorpskerk, die in eigendom is van de kerkelijke gemeenschap, en hij is de contactpersoon voor Gelderse Kerken, de eigenaar van de kerktoren.

Houtzwam
Stichting Monumentenwacht inspecteert jaarlijks alle monumenten en constateerde in 2022 houtzwam in de Hummelose kerktoren. Houtzwam is een schimmel die in hout leeft en kan de hele constructie in gevaar brengen als dit niet wordt behandeld, vertelt Frans Kegels, adviseur bouw & onderhoud van Gelderse Kerken. “De zwam heeft zich in al in vele onderdelen van de toren genesteld, zoals in de houten staanders van de toren en ook in enkele houten balken. De zwam tast hout aan dat al enige tijd vochtig is en dat veroorzaakt houtrot. Daardoor kan de constructie binnen afzienbare tijd ernstig verzwakken.”
De vondst van de houtzwam leidde tot nader onderzoek door een gespecialiseerd bureau. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat er vleermuizen in de toren zitten. Daardoor liep de restauratie vertraging op. De onaangetaste houten onderdelen zijn inmiddels behandeld met een impregneervloeistof ter bestrijding van de zwam. Sinds begin maart wordt de zwam weggehaald. “Een complexe opgave, want door de spitsvormige houten opbouw is de toren van binnenuit niet bereikbaar. Daardoor is er rondom de toren een complete steiger gebouwd. Daarnaast zitten de schimmeldraden van de zwam diep in het hout, waardoor die stukken in zijn geheel moeten worden weggehaald”, legt Kegels uit.

Betrokken Hummeloërs
Monumentenwacht constateerde ook dat er onderhoud aan de kerk nodig is. Zo moeten onder andere het metselwerk, pleisterwerk en de dakgoten worden hersteld, de waterafvoer moet worden verbeterd, en het tegelwerk en de beglazing van de vensters worden gerestaureerd. Als de steigers voor de restauratie van de toren er toch staan, wordt meteen het belangrijkste onderhoud van de kerk meegenomen. De rest volgt in een later stadium. De totale restauratie wordt uitgevoerd door Timmer- en aannemersbedrijf De Vries uit Hummelo en is een gezamenlijke actie van de Protestantse Gemeente en Gelderse Kerken.
Voor het onderhoud en de restauratie is subsidie aangevraagd, maar 40 procent van de totale kosten moet door de gemeenschap zelf worden gefinancierd. Medebeheerder De Vries hoopt daarbij op medewerking van de Hummeloërs. “Toen in 2012 het kerkgebouw multifunctioneel werd gemaakt met de aanbouw van Dorpshuis De Ruimte bleek duidelijk hoe betrokken de Hummelose bevolking is. Stichting Vrienden van de Dorpskerk Hummelo is toen opgericht om gelden te genereren voor de restauratie en het onderhoud van de kerk. Want we merkten dat er veel Hummeloërs zijn die niet gelovig zijn, maar wel geld willen geven voor de instandhouding.”
Hij hoopt de betrokkenheid van destijds nu weer te zien, want de kerk maakt volgens hem onlosmakelijk deel uit van het leven in Hummelo. “De Dorpsstraat is mede dankzij de kerk uit 1838 beschermd dorpsgezicht, met de kermis wordt hier bij de kerk het vaandel geslagen en tijdens de brocantemarkt Vive la France is de kerk beeldbepalend voor het evenement. Dit is mijn dorp en mijn kerk”, zegt De Vries stellig. “Ik hoop dat andere inwoners er net zo over denken en een steentje bij dragen zodat we de bijna 190-jarige Dorpskerk samen in stand kunnen houden.”
Neem voor meer informatie over een bijdrage aan de restauratie contact op met Henri Heijting, secretaris Stichting Vrienden van de Dorpskerk Hummelo, via mail.

hhwheijting@gmail.com