Met Jaap van Gijssel verliest Hengelo een groot mensenmens

Voormalig gemeentesecretaris is op 69-jarige leeftijd overleden. Een In Memoriam.

Door Luuk Stam

HENGELO – Hengelo Gelderland was nog een zelfstandige gemeente toen Jan Jacob (Jaap) van Gijssel hier in 1992 gemeentesecretaris werd. Vanuit het Drentse De Wijk – vlakbij Meppel – kwam hij hiernaartoe. Hij kende het dorp en de Achterhoek al, had als groot motorliefhebber al meerdere keren de wegraces in Varssel bezocht. Zijn nieuwe thuisdorp leerde hem kennen als zeer betrokken en ook na zijn pensioen enorm actief op sociaal vlak. 

Op zaterdag 12 februari overleed Jaap van Gijssel, 69 jaar oud. Een rondgang langs degenen die hem goed kenden, leidt maar tot één conclusie: Hengelo verliest een groot mensenmens. Warm, enthousiast en bevlogen. Een familiemens, man van Janny, vader van Lieseth en Sander, opa van Koen. Hij was een motorrijder pur sang, een vrijwilliger, een bestuurder, een organisator, een graag geziene gast en een man die genoot van het goede leven.

Zijn jeugd lag in Drenthe. Van Gijssel groeide op in de buurtschap Oosteinde – tussen de dorpen Ruinerwold en Ruinen – als jongste in een boerengezin met drie kinderen. Zijn jonge jaren waren er probleemloos, maar sober. De sociale verschillen in de omgeving waren groot. In Oosteinde woonden de armere pachtboeren. Iets verderop, tussen Ruinerwold en Meppel, woonden de grotere boeren, die het voor het zeggen hadden in de gemeenteraad en de kerken. 

De jonge Jaap liet zich er niet door van de wijs brengen. Zijn overtuiging was toen al: ieder mens is gelijk. Meer stalraampjes in de boerderij, dat zegt niets over iemands capaciteiten. Hij rondde de Mulo af met een prachtige eindlijst. Voor studeren was geen geld. Zijn goede cijferlijst leidde er wel toe dat hij direct kon beginnen bij de Amro Bank in Meppel en later – na zijn militaire dienst – bij diezelfde bank in Hoogeveen. Vanaf 1974 werkte hij achtereenvolgens voor de gemeenten Steenwijk, Zweeloo, IJsselham en De Wijk.

In Hengelo werd hij in 1992 als gemeentesecretaris hoofd van alle afdelingen op het gemeentehuis en eerste adviseur van de burgemeester, de wethouders en de gemeenteraad. Vanuit zijn functie was hij (mede-)verantwoordelijk voor het ontplooien van vele activiteiten in het dorp. Een kleine greep: de komst van een VVV-kantoor, het 4 mei-comité, het Oranjecomité – waarvan hij later ook voorzitter was – en de contacten met de Duitse partnergemeente Neuenkirchen. Zijn uitgangspunt was steevast: ‘Met elkaar, voor elkaar’. 

Als gemeentesecretaris stond hij dan ook graag tussen de mensen. Was er een bruiloft of jubileum, dan was het vaak niet de burgermeester die ernaartoe ging om de felicitaties over te brengen, maar Van Gijssel. Hij kon het als geen ander, vond het geweldig om met mensen om te gaan. In de nieuwe gemeente Bronckhorst kreeg hij in 2005 de functie Hoofd Bestuurs- en Managementondersteuning (BMO) en loco-gemeentesecretaris. In 2012 nam hij afscheid. 

Vanaf dat moment was er nog meer tijd voor zijn functies als bestuurder en vrijwilliger. Opnieuw een hele lijst: voorzitter van de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap, voorzitter van de Raad van Kerken, voorzitter van de cliëntenraad De Bleijke, lid van de centrale cliëntenraad Markenheem, lid van het 4 mei-comité, lid van de Partij van de Arbeid – waarvoor hij ook voor de komende gemeenteraadsverkiezingen op de kieslijst stond – en lid van het gezamenlijke Groencomité van de Hengelose straten de Dreef en de Vloed.

Ook in Drenthe was Van Gijssel al voorzitter van de VVV, van de vrienden van de Weerribben (Nationaal Park), van de lokale ijsclub en van het Oranjecomité. Vanwege zijn jarenlange vrijwilligerswerk werd hij in 2012 benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. De sociale drive bleef, op heel veel vlakken. Voor wie met hem omging, was er dan ook letterlijk en figuurlijk heel veel Jaap. Ook fysiek. Hij was groot van gestalte, fors en stoer, maar zeker niet om bang van te worden. Zijn gezicht straalde één en al vriendelijkheid uit. 

Met veel liefde kroop Van Gijssel zo’n veertig jaar lang in de huid van Sinterklaas. In die rol bezocht hij onder meer basisscholen, bibliotheken, voetbalvereniging Pax en woonzorgcentrum De Bleijke, waar hij de ouderen ook geregeld voorlas, in het bijzonder de verhalen van Herman van Velzen. In zijn eigen vrije tijd was hij naast motorrijder ook een fanatiek schaatser. In 1986 mocht de Hengeloër zijn kruisje in ontvangst nemen na de finish van de Elfstedentocht, die hij ook maar liefst twaalf keer op de fiets reed. 

In 2019 deed hij samen met vier prominente dorpsgenoten mee in de strijd om de titel ‘Maestro van Hengelo’, waarbij hij de opdracht kreeg om het orkest van muziekvereniging Crescendo te dirigeren. Het deed hem terugdenken aan de militaire marsen, die zijn vader vroeger thuis luisterde. Zelf was hij meer van de bluesband Cuby & the Blizzards, die begin jaren zeventig geregeld optrad in de Drentse discotheken. Het was de tijd waarin hij ook zijn vrouw Janny leerde kennen.

Zijn persoonlijke verhaal was vorig jaar nog uitgebreid te lezen in De Olde Kaste, het verenigingsblad van de Oudheidkundige Vereniging Hengelo Gelderland. Niet toevallig, want die vereniging huist sinds kort in de kerk van de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap aan de Banninkstraat. Hier zullen ze hun voorzitter ontzettend missen, zoals Jaap van Gijssel op heel veel plekken in het dorp gemist zal worden. In Drenthe groeide hij op, Hengelo werd zijn nieuwe thuis. Vol warmte en bescheidenheid was hij hier van ongekende waarde.